वासिङ्टन– अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको दोस्रो कार्यकालको राजनीतिक परीक्षणका रूपमा हेरिएको मध्यावधि चुनावमा डेमोक्रेटिक पार्टीले उल्लेखनीय अग्रता हासिल गरेको छ । रिपब्लिकनको बलियो प्रभाव रहेका निर्वाचन क्षेत्रमा समेत डेमोक्रेटले सफलता हात पारेपछि ट्रम्प प्रशासनमाथि राजनीतिक दबाब बढ्ने संकेत देखिएको छ ।
प्रारम्भिक चुनावी नतिजाअनुसार डेमोक्रेटहरूले रिपब्लिकनको नियन्त्रणमा रहेको सिनेटको एक सिट जितेका छन् । उत्तरी क्यारोलिनामा प्रतिनिधिसभाको एक सिट पनि आफ्नो पक्षमा पारेका छन् । त्यस्तै, जर्जियाको गभर्नर पदमा पनि डेमोक्रेटिक उम्मेदवार केइशा ल्यान्स बटम्स विजयी हुने अनुमान गरिएको छ । यद्यपि, कङ्ग्रेसका दुवै सदनमा कसले बहुमत कायम गर्छ भन्ने टुङ्गो लागिसकेको छैन ।
ट्रम्पको दोस्रो कार्यकालप्रति मतदाताको धारणा बुझ्ने महत्त्वपूर्ण अवसरका रूपमा हेरिएको यस चुनावमा जीवनयापनको बढ्दो लागत, भन्सार शुल्क र इरानविरुद्धको अमेरिकी सैन्य अभियान प्रमुख चुनावी मुद्दा बनेका छन् । विशेषगरी युद्धका कारण इन्धनको मूल्य बढेपछि ट्रम्प र उनको रिपब्लिकन पार्टीमाथि मतदाताको असन्तुष्टि बढेको देखिएको छ ।
उत्तरी क्यारोलिनामा डेमोक्रेटिक उम्मेदवार रोय कुपरले ट्रम्पको समर्थन प्राप्त पूर्वरिपब्लिकन राष्ट्रिय समिति अध्यक्ष माइकल ह्वाटलीलाई पराजित गरेका छन् । सन् २०२४ को राष्ट्रपतीय चुनावमा ट्रम्पले सहज जित हासिल गरेको यस राज्यमा कुपरले जीवनयापनको लागत घटाउने मुद्दालाई प्रमुखताका साथ उठाएका थिए ।
त्यस्तै, जर्जियामा एटलान्टाकी पूर्वमेयर केइशा ल्यान्स बटम्सले गभर्नर पद जित्ने अनुमान गरिएको छ । उनी निर्वाचित भए अमेरिकाको पहिलो अश्वेत महिला गभर्नर बन्नेछिन् । साथै, जर्जियामा २४ वर्षदेखि कायम रिपब्लिकन शासनको अन्त्य हुनेछ ।
जर्जियाका डेमोक्रेटिक सिनेटर जोन ओसोफले पनि आफ्नो रिपब्लिकन प्रतिद्वन्द्वीलाई पराजित गरेका छन् । सन् २०२८ को राष्ट्रपतीय चुनावका सम्भावित उम्मेदवारका रूपमा हेरिएका ओसोफको जितलाई डेमोक्रेटहरूका लागि महत्त्वपूर्ण उपलब्धिका रूपमा हेरिएको छ ।
न्यु ह्याम्पसायरमा क्रिस पप्पास निर्वाचित भएका छन् । उनी अमेरिकी सिनेटमा निर्वाचित हुने पहिलो खुलेर समलिङ्गी पहिचान सार्वजनिक गरेका व्यक्ति बन्नेछन् ।
यद्यपि, सबै राज्यमा डेमोक्रेटको पक्षमा नतिजा आएको छैन । फ्लोरिडामा ट्रम्पको समर्थन प्राप्त बायरन डोनाल्ड्सले गभर्नर पद जितेका छन् । उनी निर्वाचित भए राज्यको पहिलो अश्वेत गभर्नर बन्नेछन् । रिपब्लिकन एशले मूडीले पनि सिनेटको आफ्नो सिट सुरक्षित राखेकी छन् । फ्लोरिडामा निर्वाचन क्षेत्रको पुनः निर्धारणबाट रिपब्लिकनले अपेक्षा गरेअनुसार लाभ लिन नसक्ने संकेत भने देखिएको छ ।
कङ्ग्रेसको नियन्त्रण गुमे ट्रम्पका योजना प्रभावित हुने:
चुनावअघि अमेरिकी सिनेटका कुल १०० सिटमध्ये रिपब्लिकनसँग ५३ र डेमोक्रेटसँग ४७ सिट थिए । सिनेटको नियन्त्रण लिन डेमोक्रेटहरूले कम्तीमा चार सिटको खुद लाभ हासिल गर्नुपर्ने थियो । त्यस्तै, प्रतिनिधिसभाका सबै ४३५ सिटमा भएको चुनावमा बहुमत प्राप्त गर्न कम्तीमा तीन सिट आफ्नो पक्षमा पार्न आवश्यक थियो ।
यदि डेमोक्रेटहरूले प्रतिनिधिसभामा बहुमत हासिल गरे ट्रम्प प्रशासनका विधायी योजनामा अवरोध सिर्जना गर्न सक्नेछन् । साथै, इरानसँगको युद्ध, आप्रवासी निष्कासन नीति र प्रशासनमाथि लागेका कथित भ्रष्टाचारका आरोपबारे छानबिन अघि बढाउन सक्नेछन् ।
सिनेटमा समेत डेमोक्रेटको नियन्त्रण कायम भए न्यायाधीश र वरिष्ठ प्रशासनिक अधिकारीहरूको नियुक्ति रोक्न सक्नेछन् । यसले ट्रम्पको कार्यकालका बाँकी दुई वर्षमा सरकार सञ्चालन गर्ने क्षमतामै प्रभाव पार्न सक्छ ।
प्रतिनिधिसभाका डेमोक्रेटिक नेता हाकिम जेफ्रीजले चुनावी परिणामलाई देशको राजनीतिक दिशा परिवर्तन हुने संकेतका रूपमा व्याख्या गरेका छन् । उनले देश ‘दिशाको नाटकीय परिवर्तनको सँघारमा’ रहेको बताएका छन् ।
महँगीले ट्रम्पलाई अप्ठ्यारो:
यसपटकको चुनावमा मतदाताका लागि जीवनयापनको बढ्दो खर्च सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण विषय बनेको छ । घरभाडा, खाद्यान्न, उपयोगिता सेवाका बिल र सम्पत्ति कर बढ्दै गएको विषयले मतदाताको असन्तुष्टि बढाएको छ ।
लस एन्जलसका २४ वर्षीय मतदाता टेलर कुकले दैनिक उपभोग्य वस्तु तथा आवासको खर्च बढिरहेको भन्दै यी समस्या समाधान गर्न सक्ने प्रतिनिधि कङ्ग्रेसमा आवश्यक रहेको बताएका छन् ।
यता, ट्रम्पले भने आफ्नो आर्थिक नीति, भन्सार शुल्क र आप्रवासन नियन्त्रणको बचाउ गर्दै आएका छन् । अन्तिम टेलिभिजन उपस्थितिका क्रममा उनले इरानविरुद्धको सैन्य अभियानको समेत समर्थन गरेका थिए ।
८० वर्षीय ट्रम्पले फक्स न्युजसँग कुरा गर्दै अमेरिकाको वर्तमान अवस्थालाई महान् भन्दै दुई वर्षअघिको अवस्थाभन्दा अहिले देश राम्रो भएको दाबी गरेका थिए ।
तर, मियामीका ७० वर्षीय रिपब्लिकन मतदाता मारु रेस्ट्रेपोले डेमोक्रेटहरू ‘अत्यधिक समाजवादी’ बन्दै गएको टिप्पणी गरेका थिए । यसले अमेरिकी राजनीतिमा देखिएको वैचारिक ध्रुवीकरणलाई समेत उजागर गरेको छ ।
चुनावी हार स्वीकार गर्लान् ट्रम्प ?
मध्यावधि चुनावको परिणामले ट्रम्पको राजनीतिक शक्ति कमजोर पार्न सक्ने आकलन भइरहेका बेला उनले चुनावी हार स्वीकार गर्ने वा नगर्ने भन्ने विषय पनि चासोको केन्द्र बनेको छ ।
यसअघि ट्रम्पले चुनावमा धाँधली भएको अप्रमाणित दाबी गर्दै सन् २०२० को राष्ट्रपतीय चुनावको नतिजा उल्ट्याउने प्रयास गरेका थिए । त्यसैले यसपटकको प्रतिकूल नतिजाप्रति उनको प्रतिक्रिया कस्तो रहने भन्ने विषयमा अनिश्चितता देखिएको छ ।
सोमबार सार्वजनिक एक पोडकास्टमा ट्रम्पले डेमोक्रेटहरूले कङ्ग्रेसको नियन्त्रण लिए आफूले सबै विषयमा भिटो प्रयोग गर्ने बताएका थिए । यद्यपि, उनले अन्ततः सहमतिका लागि वार्ता गर्न सक्ने सम्भावना पनि खुला राखेका थिए ।
समग्रमा, मध्यावधि चुनावमा डेमोक्रेटहरूको बढ्दो प्रभावले ट्रम्प प्रशासनका लागि आगामी दुई वर्ष चुनौतीपूर्ण बन्न सक्ने संकेत गरेको छ । कङ्ग्रेसको नियन्त्रण गुमाएको अवस्थामा ट्रम्पका नीति तथा योजनालाई अघि बढाउन कठिन हुने देखिन्छ ।