तोमनाथ उप्रेती:

उपसचिव,नेपाल सरकार:

आजको पुस्ता, जसलाई हामी नयाँ पुस्ता भन्छौँ, उनीहरू सामाजिक सञ्जाल, प्रविधि र खुला विचारधाराबाट प्रभावित छन् । उनीहरू परम्परागत ढाँचाभन्दा बाहिर सोच्ने, प्रश्न गर्ने र नयाँ बाटो खोज्ने मानसिकताबाट चलायमान छन् ।नयाँ पुस्ताका युवाहरूले असफलतालाई अन्त्य नभई नयाँ सुरुवातको अवसरका रूपमा लिन थालेका छन् । उनीहरू सम्भावनाको सोचमा बाँच्छन्, जसले जीवनलाई सकारात्मक दिशामा अघि बढाउँछ । यसले पुष्टि गर्छ कि सकारात्मक दृष्टिकोणले मात्र लक्ष्यमा पुर्याउने शक्ति दिन्छ ।

यस पुस्ताले सामाजिक न्याय, लैङ्गिक समानता, वातावरणीय संरक्षण र पारदर्शी शासनका मुद्दामा दृढ अडान लिने गरेको छ । उनीहरूको यही सकारात्मक ऊर्जा र प्रश्न गर्ने साहसले नेपालको जस्तो संक्रमणशील समाजमा नयाँ चेतनाको लहर ल्याउन सक्छ ।नेतृत्वमा सकारात्मक सोच हुनु अनिवार्य छ भन्ने कुरा तपाईंले पनि जोड दिनुभएको छ । यही कुरा नयाँ पुस्ताले आफ्नो कार्यशैलीबाट प्रमाणित गरिरहेका छन् । उनीहरूको सर्जनशीलता, धैर्यशीलता र सामूहिक चेतना नै समाज रूपान्तरणको मेरुदण्ड बन्न सक्छ ।नेपालको राजनीति अहिले अविश्वास, अस्थिरता र नकारात्मक सोचको घेराभित्र फसेको छ ।नेताहरूबीचको आन्तरिक कलह, स्वार्थप्रधान मानसिकता, भ्रष्टाचार र नकारात्मक प्रतिस्पर्धाले राष्ट्रलाई दिशाहीन बनाइरहेको छ । सोच नकारात्मक भयो भने परिस्थिति बिगार्छ भन्ने कुरा नेपालको वर्तमान राजनीतिसँग मेल खान्छ ।यस्तो अवस्थामा सकारात्मक दृष्टिकोण नेतृत्वमा प्रवेश नगरेसम्म प्रणालीगत सुधार सम्भव छैन । नागरिक, विशेषतः युवापुस्ता, नयाँ सोच र दृष्टिकोण खोजिरहेका छन्— जुन सकारात्मक सोच, नैतिकता र उत्तरदायित्वमा आधारित हुनुपर्छ ।

नेपालको राजनीति पुराना अभ्यासले थकित भएको छ, जबकि नयाँ पुस्ताले परिवर्तनको माग गरिरहेको छ । नयाँ पुस्ताको आशावादी दृष्टिकोण र सशक्त आत्मविश्वास नै नेपालको लोकतन्त्रलाई नयाँ दिशामा लैजान सक्छ । उनीहरूले सकारात्मक सोचलाई केवल व्यक्तिगत जीवनको आधार नभई राष्ट्रिय पुनर्जागरणको मेरुदण्ड बनाउन सक्छन् ।यदि प्रत्येक नागरिक र विशेषतः नयाँ पुस्ताले सकारात्मक दृष्टिकोणलाई आत्मसात् गरे भने व्यक्तिगत जीवन मात्र होइन, राष्ट्रिय राजनीति र समाज रूपान्तरण पनि सम्भव हुन्छ । आज नेपाललाई नयाँ सकारात्मक सोचसँगै सक्षम नेतृत्व चाहिएको छ— जसले युवाको ऊर्जा र जनताको विश्वासलाई जोडेर उज्ज्वल भविष्य निर्माण गर्न सक्छ ।

जोसँग सकारात्मक सोच छ ऊ नै सफलताको शिखर चुम्दछ । जोसँग सकारात्मक सोच छैन ऊ भाग्यलाई दोष दिएर टाउकोमा हात लगाएर दिन गुजार्छ । सकारात्मक सोच भएका व्यक्तिहरू कयौँ गुणा छिटो आफ्नो लक्षित गन्तव्यमा पुग्दछन् । हरेक कुरालाई आशावादी दृष्टिले हेर्नु नै सकारात्मक सोच हो । यसले व्यक्तिमा ऊर्जा, आत्मबल र स्वाभिमान सिर्जना गर्छ । नेतृत्वको विकास, संगठनको प्रगति, घर–परिवार र समाजको उन्नति सबै सकारात्मक सोचकै उपज हुन् ।

नकारात्मक सोचले भने मानिसलाई निराशा, कुण्ठा र असफलतामा डुबाउँछ । भय, ईर्ष्या, लोभ, घृणा जस्ता भावनाले मनलाई कमजोर बनाउँछन् । सामान्य झगडादेखि विश्वयुद्धसम्मका कारण नकारात्मक सोच नै हो भन्ने इतिहास प्रमाणित गर्छ । यसको विपरीत, सकारात्मक सोचले मानिसलाई आत्मविश्वासी, अनुशासित, आशावादी र सन्तुलित बनाउँछ । यसले घर, समाज र मुलुकमा सामञ्जस्य, विश्वास, दया, करुणा, श्रद्धा, निष्ठा जस्ता सद्गुण बढाउँछ ।

जीवनमा कठिनाइ आए पनि सकारात्मक सोच राख्ने व्यक्तिले लक्ष्यमा पुग्न सक्छ । थोमस एल्भा एडिसन नौ सय भन्दा बढी पटक असफल हुँदा पनि हरेस नखाई अन्ततः विजुली बल्ब आविष्कार गरे । किनभने उनीसँग सकारात्मक दृष्टि र निरन्तर अभ्यास थियो । त्यसैले सकारात्मक सोच सफलताको मूल सूत्र हो ।

सकारात्मक सोच बनाउन अभ्यास आवश्यक छ । ध्यान, प्राणायाम, असल संगत, राम्रा पुस्तक, प्रकृतिसँग नजिकिँदा मस्तिष्कमा सकारात्मक ऊर्जा बढ्छ । जसले तनाव घटाउँछ र जीवनलाई उत्साहपूर्ण बनाउँछ । जसरी मनमा राम्रो विचार बस्छ, त्यसरी नै जीवनको दिशा उज्यालो हुन्छ ।

नेतृत्व तहमा अझै बढी सकारात्मक सोच आवश्यक छ । जबसम्म सोच परिवर्तन हुँदैन, तबसम्म व्यवहार र जीवन परिवर्तन हुन सक्दैन । सकारात्मक सोचले मात्र मुलुकलाई सही दिशा दिन सक्छ । व्यक्तिगत जीवनमा मात्र होइन, राष्ट्रिय पुनर्जागरणको आधार पनि यही हो ।

यसैले, प्रत्येक व्यक्तिले आफ्नो मनलाई सकारात्मक बनाउनुपर्छ । हरेक दिनको सुरुवात राम्रो विचारबाट गर्नुपर्छ । अरुलाई सम्मान, कृतज्ञता र सहयोग गर्ने बानी बसाल्नुपर्छ । सकारात्मक सोच नै जीवन र समाजको वास्तविक रुपान्तरणकारी शक्ति हो ।

( उप्रेती नेपाल सरकारका उपसचिव हुन् । )