- 2026-05-27
- 16:11:59
- बुधबार,जेठ १३, २०८३
काठमाडौं– नेपालमा भौतिक पूर्वाधार विस्तारले पछिल्ला वर्षहरूमा उल्लेखनीय गति लिएको देखिएको छ। आर्थिक सर्वेक्षण २०८२/८३ अनुसार देशभर सडक सञ्जालको कुल लम्बाइ करिब १ लाख ४ हजार ९०६ किलोमिटर पुगेको छ, जसले देशका अधिकांश भौगोलिक क्षेत्र सडक पहुँचमा जोडिएको संकेत गर्छ।
सडक विस्तार संघीय, प्रदेश र स्थानीय तहको संयुक्त प्रयासमा तीव्र बनेको छ। ग्रामीणदेखि शहरी क्षेत्रसम्म सडक सञ्जाल विस्तार हुँदा यातायात, व्यापार तथा सार्वजनिक सेवामा पहुँच सहज हुँदै गएको छ।
सर्वेक्षणअनुसार संघीय सरकारमार्फत निर्माण भएका कालोपत्र सडकको घनत्व १३८.७ मिटर प्रतिवर्ग किलोमिटर पुगेको छ। यसले सडक पूर्वाधार मात्र होइन, स्तरोन्नतिमा पनि सुधार भएको देखाउँछ।
तर सडक सञ्जाल विस्तारसँगै गुणस्तर कायम राख्ने चुनौती अझै कायमै रहेको सरोकारवालाहरूको भनाइ छ। विशेषगरी वर्षायाममा सडक बिग्रिने समस्या, मर्मत अभाव र दीर्घकालीन टिकाउपन कमजोर हुने समस्या देखिँदै आएको छ।
पूर्वाधारसँगै सूचना तथा सञ्चार क्षेत्रमा पनि पहुँच विस्तार भएको छ। देशभर ८२ प्रतिशत घरधुरीमा डिजिटल टेलिभिजनको पहुँच पुगेको छ भने मोबाइल टेलिफोन सेवाको घनत्व १०३.२ पुगेको छ। यसले अधिकांश जनसंख्या मोबाइल तथा डिजिटल सेवाको पहुँचमा रहेको देखाउँछ।
मोबाइल र डिजिटल पहुँच विस्तारले बैंकिङ, शिक्षा, स्वास्थ्य र सरकारी सेवामा डिजिटल प्रयोग बढाउन सहयोग पुगेको छ।
खानेपानी सेवामा पनि उल्लेखनीय प्रगति देखिएको छ। आधारभूत खानेपानी सेवा ९७ प्रतिशत जनसंख्यामा पुगेको छ, जुन ठूलो उपलब्धिका रूपमा लिइएको छ।
तर सुरक्षित खानेपानी पहुँच भने अझै सीमित छ। केवल २९ प्रतिशत जनसंख्याले मात्र सुरक्षित खानेपानी प्राप्त गरिरहेको तथ्यांकले जनस्वास्थ्य क्षेत्रमा अझै सुधार आवश्यक रहेको देखाउँछ।
समग्रमा आर्थिक सर्वेक्षणले पूर्वाधार विस्तारमा तीव्र प्रगति देखाए पनि सेवाको गुणस्तर, दीर्घकालीन व्यवस्थापन र समान पहुँच सुनिश्चित गर्न अझै ठूला चुनौती रहेको औँल्याएको छ।
Copyright © Aishworya Prakashan Pvt. Ltd. All Rights Reserved. Design & Developed by 
