काठमाडौँ– चीनसँगको बढ्दो व्यापार घाटा न्यूनीकरण गर्दै नेपाली उत्पादनलाई चिनियाँ बजारमा स्थापित गर्ने लक्ष्यसहित चीनका लागि प्रस्तावित नेपाली राजदूत कल्याणराज शर्माले आर्थिक कूटनीतिलाई प्राथमिकतामा राख्ने बताएका छन् । उनले विश्वको दोस्रो ठूलो अर्थतन्त्र चीनबाट नेपालले अधिकतम आर्थिक लाभ लिन निर्यात प्रवर्द्धन, वैदेशिक लगानी र पर्यटन विकासमा केन्द्रित भएर काम गर्ने प्रतिबद्धता जनाएका छन् ।

सोमबार संसदीय सुनुवाइ समितिमा आफ्नो कार्ययोजना प्रस्तुत गर्दै शर्माले नेपाल–चीन सम्बन्धलाई राजनीतिक विश्वासमा मात्र सीमित नराखी आर्थिक तथा विकास साझेदारीमा रूपान्तरण गर्नुपर्नेमा जोड दिए । उनका अनुसार दुई देशबीचको सम्बन्ध थप घनिष्ठ बनाउँदै नेपालको आर्थिक विकासमा चीनको सम्भावना उपयोग गर्न आवश्यक छ ।

शर्माले नेपालको संविधान, पञ्चशीलको सिद्धान्त, असंलग्न परराष्ट्र नीति र ‘एक चीन सिद्धान्त’प्रतिको प्रतिबद्धता दोहोर्‍याउँदै नेपाली भूमि कुनै पनि छिमेकी मुलुकविरुद्ध प्रयोग हुन नदिने नेपालको नीतिलाई निरन्तरता दिने स्पष्ट पारे ।

नेपाल र चीनबीचको व्यापार असन्तुलन कम गर्न नेपाली उत्पादनको निर्यात बढाउनुपर्ने उनको भनाइ छ । यसका लागि गुणस्तर मापन प्रणाली (मल्टिफङ्क्सन क्वालिटी टेस्ट मेसिन) सञ्चालन गरी नेपाली कृषि उपज, जडीबुटी, गलैँचा तथा हस्तकलाका सामग्रीलाई चिनियाँ बजारसम्म पुर्‍याउन पहल गर्ने उनले बताए ।

नेपाली उत्पादनको निर्यातबाट अर्थतन्त्रमा सकारात्मक योगदान पुर्‍याउन सकिने उदाहरण दिँदै शर्माले थाइल्याण्डले डुरियन फल मात्रै चीनमा वार्षिक चार अर्ब अमेरिकी डलर बराबरको निर्यात गर्ने गरेको उल्लेख गरे । नेपालले पनि आफ्ना मौलिक उत्पादनको व्यावसायिक उत्पादन, गुणस्तर सुधार र बजार विस्तारमा ध्यान दिन सके निर्यात बढाउन सक्ने उनको तर्क छ ।

त्यस्तै, चीनबाट नेपालमा हालसम्म करिब पाँच सय परियोजनामा प्रत्यक्ष वैदेशिक लगानी (एफडीआई) स्वीकृत भएको जानकारी दिँदै उनले उत्पादनमूलक उद्योग, जलविद्युत्, पूर्वाधार र पर्यटन क्षेत्रमा थप लगानी भित्र्याउन नेपाली दूतावासले सहजीकरण गर्ने बताए । लगानीमैत्री वातावरण निर्माण र नेपालमा उपलब्ध सम्भावनाबारे चिनियाँ लगानीकर्तालाई जानकारी गराउनु पनि आफ्नो कार्ययोजनाको महत्त्वपूर्ण पक्ष रहेको उनले उल्लेख गरे ।

पर्यटन क्षेत्रको आम्दानी बढाउन पनि नयाँ पहल आवश्यक रहेको शर्माको भनाइ छ । नेपाल आउने चिनियाँ पर्यटकको औसत खर्च ५४१ अमेरिकी डलर मात्र रहेको तथ्यांक प्रस्तुत गर्दै उनले पर्यटकको बसाइ अवधि र खर्च बढाउने गरी आकर्षक पर्यटकीय उत्पादन तथा प्याकेज विकास गर्नुपर्ने बताए । नेपाललाई चिनियाँ पर्यटकका लागि थप आकर्षक गन्तव्य बनाउन पर्यटन प्रवर्द्धनका कार्यक्रमलाई प्रभावकारी बनाउने उनको योजना छ ।

यसका साथै बेइजिङ र काठमाडौंबीच सीधा हवाई सम्पर्क स्थापना गर्न पहल गर्ने शर्माले बताएका छन् । उनले हङकङ, ल्हासा, छेन्दु र ग्वाङझौस्थित नेपाली नियोगहरूबीच साझा कार्ययोजना बनाएर पर्यटन प्रवर्द्धन, लगानी आकर्षण र नेपाली उत्पादनको बजार विस्तारमा समन्वय गर्ने प्रस्ताव पनि अघि सारेका छन् ।

शर्माको कार्ययोजनाले नेपाल–चीन सम्बन्धलाई आर्थिक लाभसँग जोड्दै व्यापार घाटा घटाउने, निर्यात बढाउने र विदेशी लगानी भित्र्याउने विषयलाई प्राथमिकतामा राखेको छ । चिनियाँ बजारमा नेपाली उत्पादनको पहुँच विस्तार र पर्यटनबाट हुने आम्दानी वृद्धि गर्न सके द्विपक्षीय सम्बन्धबाट नेपालले थप आर्थिक लाभ लिन सक्ने उनको अपेक्षा छ ।