काठमाडौं– सुदूरपश्चिमको विकट पहाडी जिल्ला बझाङमा अहिले एउटा फरक खालको चहलपहल देखिन थालेको छ। गाउँ–गाउँमा राजनीतिक चर्चा चर्किएको छ, चियापसलदेखि खेतबारीसम्म चुनावी बहस चर्किएको छ। तर यो बहस केवल दलगत प्रतिस्पर्धामा सीमित छैन, यो बहस आशा, भरोसा र परिवर्तनको खोजीमा केन्द्रित देखिन्छ। यही खोजीको केन्द्रमा अहिले एउटा नाम बारम्बार उच्चारण भइरहेको छ—ऐन महर।
फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधि सभा सदस्यको निर्वाचन नजिकिँदै जाँदा बझाङमा नेकपा एमालेका उम्मेदवार महरप्रति जनताको आकर्षण बढ्दै गएको देखिन्छ। खासगरी युवापुस्ता, शिक्षक, पूर्व विद्यार्थी नेता, किसान र श्रमिक वर्गबीच महरप्रति सकारात्मक धारणा बलियो बन्दै गएको छ।
“हामीलाई बुझ्ने नेता चाहिएको हो”
बझाङका नागरिक भन्छन्—हामीलाई ठूला भाषण गर्ने होइन, हाम्रो पीडा बुझेको नेता चाहिएको हो।
यही भावनाले ऐन महरप्रति जनताको ध्यान खिचेको देखिन्छ।
छबिसपाथिभेरा गाउँपालिका–२ का स्थानीय युवा अमर कडायत भन्छन्, “हामीले धेरै नेताहरू देख्यौँ, चुनावमा आए, भोट लिए र हराए। तर ऐन महर दाइ चाहिँ हामीसँगै हुर्कनुभएको मान्छे हो। बझाङको समस्या उहाँलाई कागजबाट होइन, जीवनबाट थाहा छ।” तेहि भएर हामी उहाको साथमा छौं ।
यस्तै भावना जिल्लाभर सुनिन्छ। महरको अभियानलाई नजिकबाट हेर्नेहरू भन्छन्—उनको चुनावी शैली अरूभन्दा फरक छ। उनी भाषणभन्दा बढी सुन्ने नेताका रूपमा देखिन्छन्।
घरदैलोमा भाषण होइन, संवाद:
महर अहिले बझाङका गाउँ–बस्तीमा घरदैलो अभियानमा व्यस्त छन्। तर उनका अभियानमा ठूला मञ्च, ठूला पोस्टर वा चर्का नाराभन्दा पनि सादा संवाद प्राथमिकतामा छन्। घरको आँगनमा बसेर वृद्धसँग कुरा गर्ने, युवासँग रोजगारीका कुरा सुन्ने, आमासँग स्वास्थ्य र शिक्षाका समस्या बुझ्ने—यही शैलीले जनतालाई आकर्षित गरिरहेको छ।
स्थानीय एक नेताका अनुसार,“महरजीको अभियानमा मान्छे आफैँ बोल्छन्। उहाँ भाषण थोरै गर्नुहुन्छ, तर सुन्न धेरै समय दिनुहुन्छ। यही कारण जनताले उहाँलाई आफ्नै मान्छे ठान्न थालेका छन्।”
बझाङको पीडाबाट राष्ट्रिय राजनीतिसम्म:
ऐन महरको जीवन कथा बझाङकै हजारौँ युवाको कथा जस्तै हो—अभाव, संघर्ष र अवसरको खोजी। विकट पहाडी भेगमा जन्मिएका उनले बाल्यकालमै राज्यको पहुँच नपुगेको यथार्थ देखे। विद्यालय टाढा, स्वास्थ्य सेवा अपूरो, सडक सपना जस्तै—यी सबै उनले आफैँ भोगेका अनुभव हुन्। यही अनुभवले उनलाई राजनीतिमा होमिन प्रेरित गर्यो। उनले बारम्बार भन्ने गर्छन्—“बझाङमा जन्मिनु आफैँमा संघर्षको पाठशाला हो।”
विद्यार्थी राजनीतिमा देखिएको नेतृत्व क्षमता:
काठमाडौँ पुगेपछि महर विद्यार्थी राजनीतिमा सक्रिय बने। अमृत साइन्स क्याम्पस ९अस्कल० बाट सुरु भएको उनको राजनीतिक यात्रा त्रिचन्द्र क्याम्पस हुँदै देशव्यापी विद्यार्थी आन्दोलनसम्म फैलियो। विद्यार्थी नेता हुँदा उनले केवल पदका लागि होइन, विद्यार्थी अधिकार, शैक्षिक सुधार र लोकतान्त्रिक मूल्यका लागि संघर्ष गरे। यही कारण उनी विद्यार्थीमाझ लोकप्रिय मात्र होइन, भरोसायोग्य नेता बने। तीन पटक लगातार स्ववियु निर्वाचन जित्नु केवल संगठनको बल होइन, नेतृत्वप्रतिको विश्वासको परिणाम थियो।
आन्दोलन, हिरासत र नझुकेको विश्वास:
राजनीतिक यात्रा सजिलो थिएन। सडक आन्दोलन, प्रहरी दमन, हिरासत—यी सबै उनका लागि नयाँ थिएनन्। तर यिनै संघर्षले उनलाई कमजोर होइन, अझ दृढ बनायो।
युवाहरु भन्छन्ल “महर दबाबमा झुक्ने नेता होइनन्। संकटमा अगाडि उभिने स्वभाव उहाँको पहिचान हो।”
२०७२ सालको भूकम्पपछि राहत कार्यमा विद्यार्थी परिचालनदेखि लिएर नाकाबन्दीविरुद्धको आन्दोलनसम्म, उनले अग्रपंक्तिमा रहेर भूमिका खेले।
पढेको, बुझेको र सोचेर बोल्ने नेताः
विज्ञान र कानुनमा स्नातक, राजनीति शास्त्रमा स्नातकोत्तर, र हाल द्वन्द्व, शान्ति र विकास विषयमा विद्यावारिधि अध्ययन—यी सबैले उनलाई नारा होइन, नीति र समाधानको राजनीति गर्ने नेता बनाएको छ।
बझाङका शिक्षकहरूभन्छन्,“आजको राजनीतिमा पढेका, विषय बुझेका र दीर्घकालीन सोच भएका नेता आवश्यक छन्। महर त्यो वर्गमा पर्नुहुन्छ।”
युवाको रोजगारी र गाउँमै अवसर:
महरको एजेन्डाको केन्द्रमा युवाको रोजगारी छ। विदेश पलायन, बेरोजगारी र सीपको अभाव बझाङको ठूलो समस्या भएको उनी स्वीकार्छन्।
उनी भन्छन्, “युवालाई गाउँमै अवसर दिन सकेनौँ भने विकासको कुरा केवल भाषणमै सीमित हुन्छ।” यसैले उनी कृषि, पर्यटन, स्थानीय उद्योग र सीपमूलक तालिमलाई प्राथमिकता दिने योजना अघि सारिरहेका छन्।
सुदूरपश्चिमको आवाज संसदसम्म:
एमालेको केन्द्रीय सदस्यका रूपमा महरले सुदूरपश्चिमका मुद्दा निरन्तर उठाउँदै आएका छन्।सडक, स्वास्थ्य, शिक्षा र पूर्वाधारमा केन्द्रको ध्यान नपुगेको विषय उनी बारम्बार उठाउँछन्।
स्थानीय बुद्धिजीवीहरू भन्छन् “हामीलाई बझाङ बुझ्ने मात्र होइन, बझाङका कुरा काठमाडौंमा बोलिदिने नेता चाहिएको हो।” जनताको भरोसाबाट बन्ने भविष्य
चुनाव नजिकिँदै जाँदा बझाङमा एउटा स्पष्ट सन्देश देखिन थालेको छ—जनता परिवर्तन चाहन्छन्, तर त्यो परिवर्तन अनुभव, संघर्ष र अध्ययनबाट आएको नेतृत्वमार्फत चाहन्छन्।
यही कारण ऐन महरलाई धेरैले केवल उम्मेदवार होइन, आफ्नो प्रतिनिधिको रूपमा हेर्न थालेका छन्।
स्थानीय ७० वर्षका हरि बहादुर बोहोरा भन्छन्, “हामीलाई हाम्रो कथा बुझ्ने मान्छे चाहिएको हो। महर त्यही मान्छे हो भन्ने लाग्छ।”
यो निर्वाचन केवल एक व्यक्तिको जित–हारको प्रश्न होइन। यो बझाङका जनताको आशा, आवाज र अधिकारको प्रश्न हो।
ऐन महरको उम्मेदवारीलाई जनताले सकारात्मक रूपमा लिनुको मूल कारण यही हो—उनी बझाङको कथा बोकेर आएका छन्, र त्यो कथालाई संसदसम्म पुर्याउने क्षमता राख्छन् भन्ने विश्वास।
अब निर्णय जनताको हातमा छ।तर बझाङमा देखिएको माहोलले एउटा कुरा स्पष्ट संकेत गरिरहेको छ—परिवर्तनको चाहना बलियो बन्दै गएको छ।