Chaitanya News

लोकसेवा उपयोगी सामग्री [१७]

Chaitanyakhabar

प्रश्न: बसाइँ सराइ अवसर हो कि जोखिम हो ? नेपालीहरुको अन्तराष्टिय बसाइँ सराइकाका रुपमा रोजागरीमा जाने प्रवृत्तिले नेपालको आर्थिक विकासमा गरेको सहयोगको उल्लेख गर्नुहोस् । (५+५) १०

उत्तर:

बसाइँ सराइ (आन्तरिक होस वा बाह्य) अवसर र सुरक्षाका खोजी एवम् जोखिम न्यूनीकरणका लागि गरिन्छ ।
यसले प्रसस्त आर्थिक अवसर, सीप विकास मानव साधनको सहज आपूर्ति र समाजमा प्रतिस्पर्धात्मक विकासजस्ता फाइदा ल्याउछ ।
यसले कुनै स्थानको जनसाङ्ख्यिक संरचनालाई बदल्न सक्छ । यसले राज्यको सेवा प्रवाह गर्ने सामथ्र्यलाई साघु¥याउँछ । सामाजिक सेवाको माग गर्ने, स्रोत साधनको अत्यधिक दोहन गर्ने र वतावारणीय असन्तुलन ल्याउने संभावना पनि राख्दछ ।
सामाजिक पहिचान र सांस्कृतिक पक्षलाई पनि यसले राम्रो वा नराम्रो पार्न सक्छ ।
वसाइँ सराइको सवैभन्दा ठूलो जोखिम भनेको राजनैतिक संरचनालाई यसले बदल्न सक्छ ।
सुरक्षा चुनौती त यसको by product नै हुने गर्दछ । सामाजिक विकृति र सामाजिक द्वन्द्वको कारक बन्न सक्दछ ।
खास स्थानमा रोजगारीको बढ्ने र खास बर्गले रोजगारीका अवसरहरु गुमाउने संभावना रहन्छ ।
बसाइँ सराइकमा फाइदा तथा वेफाइदालाई तलको चार्टबाट बुझ्न सकिन्छ:

बसाइँ सराइका फाइदा:

सम्बन्ध र सञ्जालीकरण
विप्रेषण र लगानी प्रवाह
विकास सीप आर्जन
मूल्य मान्यताको विस्तृतीकरण
सामाजिक सहभाव र समावेशिता

बसाइ सराइका वेफाइदा:

स्रोत संभावनाको पलायन
जनशक्तिको अभाव
साधन स्रोतमाथि चाप
सामाजिक सुरक्षा र संरक्षणमा बृद्धि
अपराध र विकृति
पारिवारिक विखण्डन
राजनैतिक जोखिम

बाह्य बसाइँ सराइका रुपमा रहेको वैदेशिक रोजागरीले नेपालको अर्थतन्त्रमा उल्लेख्य सहयोग पुगेको छ । नेपालको समग्र विकासमा वैदेशिक रोजगारीले गरेको योगदान यी बुँदामा उल्लेख गर्न सकिन्छ: