(नियात्रा) तोमनाथ उप्रेती: यात्रा समय, स्मृति र आत्माबीचको मौन संवाद हो। मानिस घरबाट बाहिर निस्कँदा वास्तवमा नयाँ ठाउँ खोजिरहेको हुँदैन; ऊ आफ्नै भित्र हराएको कुनै अनुभूति खोजिरहेको हुन्छ। कतिपय यात्राले नयाँ दृश्य देखाउँछन्, तर केही यात्राले जीवन हेर्ने दृष्टि नै बदलिदिन्छन्। अछामतर्फको मेरो यात्रा यस्तै एउटा आत्मिक तीर्थयात्रा बन्यो। पूर्व क्षितिजमा उषाले बिस्तारै आफ्ना सुनौला…

काठमाडौं– सुदूरपश्चिम प्रदेशमा विशेष उत्साहका साथ मनाइने मौलिक पर्व हो– ओल्के सङ्क्रान्ति। हरेक वर्ष भदौ १ गते मनाइने यो पर्व धार्मिक, सांस्कृतिक र सामाजिक दृष्टिले महत्वपूर्ण मानिन्छ। विशेषगरी सुदूरपश्चिमका पहाडी तथा ग्रामीण क्षेत्रमा ओल्के सङ्क्रान्तिलाई नयाँ ऊर्जा, प्रकृतिप्रतिको कृतज्ञता, पारिवारिक भेटघाट र सामाजिक सम्बन्धलाई बलियो बनाउने पर्वका रूपमा मनाउने परम्परा छ। ‘ओल्के’ शब्दको अर्थ उपहार…

काठमाडौँ– नागपञ्चमी पर्व आज परम्पराअनुसार नागको पूजाअर्चना गरी मनाइँदैछ। हरेक वर्ष श्रावण शुक्ल पञ्चमीका दिन मनाइने नागपञ्चमी यस वर्ष जेठमा अधिकमास परेका कारण सौरमासअनुसार भदौको पहिलो दिन परेको हो। नागपञ्चमीका अवसरमा घरको मूलढोकामाथि विधिपूर्वक नागको तस्वीर टाँस्ने चलन छ। नागको तस्वीर टाँस्दा वर्षभर घरमा नाग, सर्प र बिच्छीलगायत जीवबाट दुःख नहुने तथा अग्नि, मेघ र…

काठमाडौँ– युवा सहभागिता, उद्यमशीलता र रोजगारीका विषयलाई प्राथमिकतामा राख्दै आज देशभर विभिन्न कार्यक्रमका साथ अन्तर्राष्ट्रिय युवा दिवस मनाइँदैछ। संयुक्त राष्ट्रसंघको आह्वानमा सन् २००० देखि हरेक वर्ष अगस्ट १२ मा मनाइँदै आएको दिवस यस वर्ष ‘भिन्न परिवेश, साझा आकाङ्क्षा’ नाराका साथ मनाउन लागिएको हो। दिवसका अवसरमा युवाको नीति निर्माण तथा कार्यान्वयनमा सहभागिता बढाउने, युवा केन्द्रित बहस…

(नियात्रा)  तोमनाथ उप्रेती:    बिहानको पहिलो उज्यालोले काठमाडौँलाई बिस्तारै ब्युँझाइरहेको थियो। शिवपुरीको टुप्पोमाथि घामको पहिलो किरण झुल्किँदै थियो। त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलतर्फ जाँदै गर्दा मेरो मनमा एउटा अनौठो प्रश्न उठ्यो नेपाललाई वास्तवमा चिन्ने हो भने कहाँ पुग्नुपर्छ? राजधानीमा? कि नक्साको किनारमा पुगेर मात्र देशको केन्द्र भेटिन्छ? यही प्रश्नले मेरो यात्राको सुरुआत गरायो। गन्तव्य थियो सुदूरपश्चिम। नेपालको…

सनातनी हिन्दू संस्कृतिमा हरेक महिना, ऋतु र तिथिको आफ्नै विशिष्ट आध्यात्मिक महत्त्व छ। तीमध्ये श्रावण महिना र यस महिनामा पर्ने सोमबारलाई देवाधिदेव महादेवको उपासनाका लागि सर्वोत्कृष्ट समय मानिन्छ। शिव दर्शन केवल एउटा धार्मिक कर्मकाण्ड वा मूर्तिपूजा मात्र होइन; यो त मानव चेतनालाई जागृत गराउने, अहंकारलाई भस्म पार्ने र जीवनको परम सत्यलाई आत्मसात् गर्ने एउटा दिव्य…