नीति निर्माण राज्य सञ्चालनको प्राविधिक प्रक्रिया मात्र होइन। यो राष्ट्रको विकास दिशा, सार्वजनिक स्रोतको उपयोग र नागरिकको भविष्य निर्धारण गर्ने महत्त्वपूर्ण शासकीय अभ्यास हो। प्रभावकारी नीतिले सामाजिक आवश्यकता पहिचान गर्छ, उपलब्ध स्रोतको उचित परिचालन गर्छ र सार्वजनिक समस्याको समाधान खोज्छ। यसका लागि तथ्यमा आधारित निर्णय र विवेकपूर्ण विश्लेषणबीच सन्तुलन आवश्यक हुन्छ। तथ्यले समस्याको वास्तविक अवस्था…

(अनुभुति): तोमनाथ उप्रेती: बिहानको धुम्म आकाशमुनि प्रकृति कुनै रहस्यमयी प्रेमिकाझैँ सजिएकी थिई। बादलका नरम घुम्टाहरूले पहाडका शिखरलाई स्पर्श गरिरहेका थिए। हावाले वनस्पतिका कोमल पातहरूमा मधुर कम्पन जगाइरहेको थियो। ओसले भिजेका फूलका पत्रहरूमा सूर्यका पहिलो किरणहरू चुम्बनझैँ खसिरहेका थिए। त्यो दृश्यमा एउटा अव्यक्त आकर्षण थियो। एउटा यस्तो मोहकता, जसले शब्दभन्दा पहिले हृदयलाई छुन्थ्यो। नदीको छातीमा बगिरहेको…

(नियात्रा) तोमनाथ उप्रेती: बिहान अझै पूर्ण रूपमा खुलेको थिएन। पूर्वको आकाशमा हल्का सुनौलो रङ फैलिँदै थियो। सडक सुनसान थियो। सहर बिस्तारै ब्युँझँदै थियो। कतै चिया पसलको धुवाँ उठिरहेको थियो। कतै साइकलको घण्टी बजिरहेको थियो। म यात्रामा निस्किएँ। गन्तव्य कुनै एउटा ठाउँ थिएन। म एउटा प्रश्न बोकेर हिँडेको थिएँ—सुशासन आखिर कहाँबाट सुरु हुन्छ? कानुनबाट? संस्थाबाट? कार्यालयको…

दसैंको टीका लगाउन उत्तम साइत खोज्नेहरूका लागि बिहान १० बजेर २६ मिनेटको समय तोकिएको भए पनि बाध्यात्मक अवस्थामा साइत कुर्नैपर्ने हुँदैन। हतारो भएका वा टाढाको यात्रामा जानुपर्ने व्यक्तिले बिहान घाम झुल्किएपछि नै टीका लगाउने परम्परा रहेको छ। पहिलेदेखि नै दसैंको दिन जुनसुकै समयमा पनि मान्यजनबाट टीका ग्रहण गर्न सकिने मान्यता रहँदै आएको छ। बिहान घाम…

काठमाडौँ– नेपालीको महान् चाड बडादशैंको मुख्य दिन विजयादशमी आज देशभर हर्षोल्लासका साथ मनाइँदै छ। आश्विन शुक्ल दशमीका अवसरमा आज मान्यजनको हातबाट दुर्गा भवानीको प्रसादस्वरूप टीका, जमरा र आशीर्वाद ग्रहण गरिँदै छ। नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिका अनुसार यस वर्ष विजयादशमीको टीका लगाउने उत्तम साइत बिहान १०ः२६ बजे रहेको छ। विजयादशमीका दिन घरघरमा गुरु, पुरोहित, हजुरबुबा,…

तोमनाथ उप्रेती: उपसचिव, नेपाल सरकार: मानव सभ्यताको दीर्घ यात्रालाई नियाल्दा पूर्वीय अर्थात् पौरस्त्य चिन्तन  मानव चेतनाको गहिराइमा प्रवेश गर्ने एउटा विशाल बौद्धिक परम्परा हो। यसको केन्द्रमा मानिस र प्रकृतिको सम्बन्ध, आत्मा र चेतनाको स्वरूप, नैतिक जीवन, कर्तव्य, करुणा, संयम, सहअस्तित्व र अन्ततः जीवनको परम अर्थबारेको खोज रहेको पाइन्छ। भारतीय वैदिक परम्परा, उपनिषद्, बौद्ध दर्शन, जैन…